Op de foto: het Billiton-terrein tussen het spooremplacement en de Westervoortsedijk, begin jaren tachtig. Foto: Gelders Archief.

Ernstige bodemvervuiling dwarsboomt woningbouw Rijnpark

Er kan hoogstwaarschijnlijk een streep door de plannen van de gemeente Arnhem om voor 2030 al 2.400 huizen te bouwen in Rijnpark. Uit de Milieueffectrapportage (MER) die bureau Haskoning heeft uitgevoerd blijkt dat vrijwel heel Rijnpark te maken heeft met ernstige bodemverontreiniging. In de grond zitten zware metalen en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK). Zowel de PAK’s als de zware metalen zijn kankerverwekkend. Er is in het gebied ook het zeer giftige cyanide aangetroffen.

Overigens geldt de vervuiling volgens de MER voor vrijwel heel Rijnpark. Ook de grond onder het spooremplacement is vervuild, blijkt uit de MER.

“Op veel plekken overlappen gevallen van ernstige bodemverontreiniging elkaar”, concludeert Haskoning.

De meeste vervuiling op Rijnpark is afkomstig van metaalfabriek Billiton. Billiton was tot in de jaren tachtig gevestigd tussen het spooremplacement en de Westervoortsedijk. De vervuiling van Billiton was bekend. Bij het vertrek van Billiton is de grond op een deel van het terrein anderhalve meter afgegraven. Daar is folie aangebracht om de vervuiling af te dekken. Met schone grond is het terrein vervolgens weer opgevuld.

Die oplossing voldoet voor het huidige bedrijventerrein. De afdeklaag zorgt ervoor dat er op het bedrijventerrein geen sprake is van vervuiling. Maar voor woningbouw gelden strengere regels. Bij woningbouw geldt de verplichting dat de bodem echt schoon moet zijn, en dat betekent dat alle vervuiling in principe uit de grond moet. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan.

“Het gehele gebied opschonen, ophogen of afsluiten met verharding is niet realistisch of wenselijk”, concludeert Haskoning. Maar wat dan wel?

Waarschijnlijk ontkomt de gemeente er niet aan om toch een groot deel van de vervuilde grond volledig te saneren, ook al is dat vanwege de hoge extra kosten niet wenselijk. Kortom: de gemeente zit op dit moment klem. Aanvullend onderzoek zal moeten uitwijzen welke opties er voor de gemeente precies op tafel liggen. Duidelijk is wel dat woningbouw pas aan de orde is wanneer er een oplossing is gevonden voor de bodemverontreiniging.

“We zijn wel een beetje verbaasd dat dit nu opeens aan de orde wordt gesteld”, zegt StAB-voorzitter Hans-Robert van der Doe. “Er is natuurlijk al heel lang bekend dat de bodem hier ernstig verontreinigd is. Alle bedrijven in Rijnpark hebben daar bij het realiseren van hun nieuwbouw rekening mee moeten houden, dus dit kan voor de gemeente toch ook geen verrassing zijn.”

Van der Doe pleit ervoor dat de huidige onzekerheid voor de toekomst van woningbouw op deze plek niet te lang mag duren.

“Voor bedrijven in Rijnpark is dit natuurlijk heel vervelend. Zolang niet duidelijk is wat de gemeente nu gaat doen, is het voor veel bedrijven ook onduidelijk wat hun mogelijkheden zijn. We hopen dat de gemeente snel duidelijkheid geeft!”